FireTrace

Mùa cháy rừng ở Việt Nam, theo nguồn đang mở

Forest-fire season in Vietnam, from the sources that opened

Điểm nhiệt không phải đám cháy đã xác nhận / A hotspot is not a confirmed fire

Điểm nhiệt không phải đám cháy đã xác nhận.

Một điểm nhiệt trên bản đồ không cho biết đang trong mùa cháy hay ngoài mùa cháy. Mùa cháy là chuyện thời tiết và quy định ở từng nơi, không phải chuyện một ô ảnh vệ tinh.

Nghị định 156/2018/NĐ-CP, in trên Công báo số 1079 + 1080 ngày 05/12/2018, giao việc này cho tỉnh. Điều 46 khoản 2 nói Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có rừng ban hành cấp dự báo cháy rừng và các bảng tra cấp dự báo cháy rừng. Điều 46 khoản 3 nói cơ quan Kiểm lâm các cấp căn cứ thời tiết, khí tượng thủy văn để dự báo, và thông tin liên tục hàng ngày trên phương tiện thông tin đại chúng khi dự báo đến cấp IV và cấp V. Trong văn bản Công báo này không có một bảng tháng áp dụng cho mọi miền. Các nghị định sau có sửa nghị định năm 2018. Bài này trích đúng câu trong file Công báo năm 2018, và không nói những câu đó còn nguyên sau mọi lần sửa.

Nguồn mở được về một tỉnh là bài trên Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Các Khoa học Trái đất và Môi trường, đăng ngày 25/9/2017, https://doi.org/10.25073/2588-1094/vnuees.4088. Tác giả ghi trên file PDF của bài là Nguyễn Ngọc Thạch, Đặng Ngô Bảo Toàn và Phạm Xuân Cảnh. Tóm tắt mô tả diện tích tỉnh, phần đất rừng và các vụ cháy. Phần mở đầu dẫn một thống kê của bộ. Bài này không chép diện tích, tỉ lệ, số vụ cháy, hay diện tích rừng bị cháy trong bài báo.

Về thời tiết, bài báo viết về Sơn La, không viết về cả nước. Vào mùa khô, bài nói thời tiết thường nắng nóng, gió tây thổi mạnh, độ ẩm xuống thấp, lá rụng và thảm mục phơi nắng thành lớp vật liệu dễ cháy. Cùng bài viết tình trạng khô hạn vào mùa đông, và gió tây khô nóng vào những tháng cuối mùa khô đầu mùa mưa, tức tháng 3 và tháng 4, là yếu tố ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp của tỉnh. Câu về tháng 3 và tháng 4 nói về nông nghiệp của Sơn La. Bài không biến hai tháng đó thành lịch cháy rừng quốc gia. Thang trên bản đồ nguy cơ của bài là thang của chính nghiên cứu, không phải các cấp dự báo trong Điều 46.

Một số bài viết phổ thông đưa các số diện tích cháy U Minh năm 2002 không giống nhau. Các nguồn đã mở cho bộ bài này, gồm bài Sơn La, không có các số đó. Bài này không in số nào, và không chọn số nào là đúng.

Nguồn

Forest-fire season in Vietnam, from the sources that opened

A hotspot is not a confirmed fire.

A hotspot on the map does not say whether the place is inside or outside a fire season. Season is a matter of weather and of local rules, not of one satellite pixel.

Decree 156/2018/NĐ-CP, printed in the official gazette issues 1079 + 1080 of 5 December 2018, gives this job to the province. Article 46 clause 2 says the provincial people's committee, where there is forest, issues the forest-fire forecast levels and the lookup tables. Article 46 clause 3 says the forest-protection agencies at each level forecast from weather and hydrometeorology, and announce the level every day in the mass media when the forecast reaches level IV or V. That gazette text has no month table for every region. Later decrees amend the 2018 decree. This article quotes the 2018 gazette file, and does not say those sentences survived every later amendment.

The provincial source that opened is a paper in the VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, published on 25 September 2017, https://doi.org/10.25073/2588-1094/vnuees.4088. The PDF names the authors Nguyễn Ngọc Thạch, Đặng Ngô Bảo Toàn, and Phạm Xuân Cảnh. The abstract describes the province's area, its forest land, and its fires. The introduction cites a ministry statistic. This article does not copy the paper's areas, shares, fire counts, or burned area.

On weather, the paper writes about Sơn La, not about the whole country. In the dry season, it says the weather is often hot, with a strong west wind, humidity falls, and fallen leaves plus sun-dried litter become fuel that burns easily. The same paper says winter drought, and a hot dry west wind in the last months of the dry season and the first of the rains, meaning March and April, affect the province's farming. The March and April sentence is about Sơn La farming. The paper does not turn those two months into a national forest-fire calendar. The scale on the paper's risk map is the study's own scale, not the forecast levels in Article 46.

Some popular write-ups give different 2002 U Minh burned-area figures. The sources opened for this set of articles, including the Sơn La paper, do not contain those figures. This article prints none, and does not pick one as correct.

Sources

Câu hỏi thường gặp / Common questions

Cả nước có một lịch tháng cháy rừng không? / Is there one national month-by-month fire calendar?

Không thấy lịch đó trong các nguồn đã mở cho bài này. Nghị định 156/2018 nói Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có rừng ban hành cấp dự báo và bảng tra. Mỗi tỉnh có thể có bảng riêng. That calendar was not in the sources opened for this article. Decree 156/2018 says the provincial people's committee, where there is forest, issues the forecast levels and the lookup tables. Each province can have its own table.

Tháng 3 và tháng 4 có phải mùa cháy cả nước không? / Are March and April the national fire season?

Bài báo Sơn La năm 2017 nói tháng 3 và tháng 4 là cuối mùa khô, đầu mùa mưa, có gió tây khô nóng, và đó là yếu tố ảnh hưởng sản xuất nông nghiệp của tỉnh. Bài báo không nói đó là lịch cháy rừng của cả nước. The 2017 Sơn La paper says March and April are the end of the dry season and the start of the rains, with a hot dry west wind, and that this affects the province's farming. The paper does not call that the national forest-fire calendar.

Số liệu U Minh năm 2002 khác nhau thì lấy số nào? / Which U Minh 2002 figure should we use when sources disagree?

Các nguồn đã mở cho bộ bài này không có số diện tích U Minh năm 2002. Bài này không in số nào, nên cũng không chọn phe trong chỗ các nguồn khác nhau. The sources opened for this set of articles do not contain a 2002 U Minh area figure. This article prints none, so it does not pick a side in that disagreement.